محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1706
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
حاجى قوام الملك را به جاى او حكومت دادند . شيخ حسين خان عمّ شيخ نصر خان بترسيد كه اين حكومت موروثه از اين سلسله بيرون رود به امداد اعراب راه حاكم جديد را ببست و در بندر بوشهر نشست . مصطفى قلى خان قراگوزلوى سرتيپ با افواج خود به معاونت ميرزا حسنعلى خان و مدافعت شيخ حسين خان برفت و او را دفع داد و به ازاى اين خدمت به منصب ميرپنجهگى نايل ، و ميرزا حسنعلى خان سالها در آن ولايت با سبكى پسنديده بماند - هم از وقايع اين سال طغيان ميرزا قوام الدين بهبهانى برادر ميرزا منصور خان طباطبائى است كه سالها در كوهگيلويه حكومت داشتند و وى را حكومت بهبهان به جهت بىمبالاتى صافى نگشت . روزگارى نزد منوچهر خان معتمد الدوله و پيش از آن در خدمت امين الدوله عبد اللّه خان بسر مىبرد ، چون حكمرانى فارس به نواب و الا بهرام ميرزا ( معزّ الدوله ) رسيد محمّد كريم خان قاجار ايالت كوهگيلويه يافت امور آن صفحات نظمى نگرفت و الوار سكنهء آن بلاد خودسرى گزيدند ، ميرزا قوام بدانجا رفته به معاونت اعراب و بعضى ديگر دست تصرّف در اموال و اثقال خلايق دراز كرده و قلعههاى محكمهء گل و گلاب را تعمير كرده راه خودسرى پيش گرفت و به قطع طرق قوافل پرداخت و بر قرابت اعراب افزود و در دفع او كوششها رفت تا آخر الامر در حكومت نواب فيروز ميرزاى نصرت الدوله به دست عباسقلى خان سردار لاريجانى گرفتار شد و او را به شيراز و از شيراز به دار الخلافه آوردند و حسب الامر محبوس گرديد و محمّد باقر خان نوئى نيز به دست سردار مزبور افتاده مغلول شد - و نيز در اين اوان نواب مؤيد الدوله طهماسب ميرزا حكمران كرمان امور و ثغور بلوچستان را منظّم كرد ، و سام خان ايلخانى و عباسقلى خان ميرپنج و ميرزا عبد الباقى متوليباشى حضرت رضوى عليه السلام از دار الخلافه رخصت يافته به مشهد مقدّس مراجعت كردند و برحسب امر همايون شاهنشاهى در آن بلد سى جا قراولخانهها ساختند و به تسخير سرخس تصميم نيّت دادند . سليمان خان دنبلى به حكومت تربت رفت ، و محمّد تقى خان جوانشير حاكم شاهرود و بسطام گرديد ، و محمّد رضا خان قاجار به حكومت اردبيل و محمّد حسين خان نورى به كارپردازى مشكين نايل شد و قاسم خان قاجار جارچى باشى حكومت قراجهداغ يافت و حكومت ارومى به نواب